Taşınabilir Enerji Terimleri Sözlüğü: Wh, BMS, MPPT ve 40+ Terim

Bir güç istasyonu ürün sayfası, ilk bakışta kısaltmalardan oluşan bir duvar gibi görünebilir: 2048Wh, 51,2V, LiFePO4, MPPT, Voc, IP54, ATS. Her biri gerçek bir anlam taşır ve doğru ürünü seçmek çoğu zaman bu terimleri anlamaktan geçer.

Bu sözlüğü, tek tek yazılarımıza dağılmış tanımları bir arada bulabilmeniz için hazırladık. Konuları başlıklara göre grupladık; her terimin yanında daha derin anlatım için ilgili yazımızın bağlantısı var.

Enerji ve Güç Birimleri#

TerimAnlamı
Watt (W)Anlık güç birimi. Bir cihazın o an ne kadar enerji tükettiğini gösterir.
Watt-saat (Wh)Enerji birimi. 100W'lık cihazın 1 saatte harcadığı enerji 100Wh'tir. Güç kaynaklarının kapasitesi bu birimle verilir.
Kilowatt-saat (kWh)1000 Wh. Elektrik faturalarında kullanılan birim.
Volt (V)Elektriksel potansiyel farkı. Devredeki "basınç" gibi düşünülebilir.
Amper (A)Akım şiddeti. Devreden geçen elektrik miktarının hızı.
Amper-saat (Ah)Batarya kapasitesi birimi. Wh'ye çevirmek için gerilimle çarpılır: Wh = Ah × V.
mAhMiliamper-saat. Powerbank'lerde kullanılır. Wh = mAh ÷ 1000 × V.
Hertz (Hz)Alternatif akımın frekansı. Türkiye'de 50 Hz.
Güç faktörü (PF)Görünür güç ile aktif güç arasındaki oran. Motorlu cihazlarda 1'den küçüktür.
VA (Volt-Amper)Görünür güç. UPS'lerde sık kullanılır; watt ile aynı şey değildir.

Birimler arası dönüşümleri örneklerle enerji birimleri rehberimizde anlattık.

Batarya Terimleri#

TerimAnlamı
LiFePO4Lityum demir fosfat. Termal olarak kararlı, uzun ömürlü batarya kimyası. Tüm ürünlerimizde kullanılır.
NMCNikel manganez kobalt. Daha yüksek enerji yoğunluğu, daha kısa döngü ömrü.
Hücre (Cell)Bataryanın en küçük birimi. LiFePO4 hücre nominal 3,2V'tur.
Paket (Pack)Seri ve paralel bağlanmış hücrelerin oluşturduğu bütün.
BMSBatarya Yönetim Sistemi. Hücreleri izler, dengeler ve korur.
Hücre dengelemeSeri bağlı hücreler arasındaki gerilim farkını kapatma işlemi.
Döngü (Cycle)Bir tam şarj ve deşarj. 4000+ döngü, bataryanın uzun ömürlü olduğunu gösterir.
DoD (Depth of Discharge)Deşarj derinliği. Bataryanın yüzde kaçının kullanıldığı.
SOC (State of Charge)Anlık doluluk yüzdesi.
SOH (State of Health)Bataryanın ilk günkü kapasitesinin ne kadarını koruduğu.
VocAçık devre gerilimi. Yük bağlı değilken ölçülen gerilim.
İç dirençBataryanın akıma karşı gösterdiği direnç. Soğukta artar, verim düşer.
Kendiliğinden deşarjKullanılmasa bile bataryanın zamanla enerji kaybetmesi.

Daha derin okuma: LiFePO4 nedir, BMS nedir, 4000 döngü ne demek, Voc değeri.

İnvertör ve Çıkış Terimleri#

TerimAnlamı
İnvertörBataryadaki doğru akımı (DC) cihazların kullandığı alternatif akıma (AC) çeviren devre.
Saf sinüs dalgaŞebeke elektriğiyle aynı kalitede AC çıkış. Hassas elektronik için gereklidir.
Modifiye sinüsBasamaklı, daha ucuz AC çıkış. Motorlu ve hassas cihazlarda sorun çıkarır.
Sürekli güçCihazın kesintisiz verebileceği maksimum watt değeri.
Pik / surge güçÇok kısa süreli olarak verilebilen maksimum güç. Motorlu cihazların kalkışı için kritiktir.
Kalkış akımı (inrush)Motorlu cihazların çalışmaya başlarken çektiği yüksek anlık akım.
Bekleme tüketimiAC çıkışı açıkken, yük olmasa bile invertörün harcadığı enerji.
Pass-throughCihazın aynı anda şarj olurken yük besleyebilmesi.
UPS moduKesinti anında milisaniyeler içinde bataryaya geçerek cihazların kapanmasını önleme.
ATSOtomatik transfer şalteri. Şebeke ile yedek kaynak arasında otomatik geçiş sağlar.
Hibrit invertörŞebeke, solar ve bataryayı birlikte yönetebilen invertör.
Kritik yük panosuKesintide beslenecek devrelerin ayrıldığı alt pano.

Daha derin okuma: saf sinüs vs modifiye, pass-through ve UPS modu, hibrit invertör ve ATS, UPS mi power station mı.

Solar Terimleri#

TerimAnlamı
Fotovoltaik (PV)Işığı doğrudan elektriğe çeviren teknoloji.
MonokristalTek kristalli hücre. Yüksek verim, daha yüksek maliyet.
PolikristalÇok kristalli hücre. Biraz daha düşük verim, daha ekonomik.
VmpMaksimum güç noktasındaki gerilim.
ImpMaksimum güç noktasındaki akım.
VocPanelin açık devre gerilimi. Cihaz giriş sınırıyla karşılaştırılması gereken değer.
IscKısa devre akımı. Panelin verebileceği maksimum akım.
MPPTMaksimum güç noktası takibi. Panelden en yüksek gücü çekmeyi sağlayan şarj kontrolcüsü tipi.
PWMDarbe genişlik modülasyonlu, daha basit ve daha verimsiz şarj kontrolcüsü.
Verimli güneş saatiGünlük toplam ışınımın 1000 W/m² eşdeğerine bölünmesiyle bulunan pratik değer.
AzimutPanelin baktığı yön. Kuzey yarımkürede güney tercih edilir.
Eğim (tilt)Panelin yatayla yaptığı açı.
Soiling / kirlilik kaybıToz ve kir birikiminin yol açtığı üretim kaybı.
Bypass diyotGölgelenen hücre grubunu devre dışı bırakarak toplam kaybı sınırlayan bileşen.
MC4Solar panellerde kullanılan standart su geçirmez konnektör.

Daha derin okuma: MPPT ve PWM, eğim açısı ve yön, panel tipleri, seri-paralel bağlantı.

Bağlantı ve Çıkış Tipleri#

TerimAnlamı
USB-AKlasik dikdörtgen USB portu. Genellikle 12–30W arası çıkış verir.
USB-CTers takılabilen modern port. PD ile 100W'a kadar güç aktarabilir.
USB PDPower Delivery. USB-C üzerinden yüksek güçlü, pazarlıklı şarj protokolü.
DC55255,5 × 2,5 mm silindirik DC çıkış. Router, kamera ve küçük cihazlar için.
Araç çıkışı (12V)Çakmak soketi standardı. Tipik olarak 10A ile sınırlıdır.
XT60 / AndersonYüksek akım taşıyan DC bağlantı konnektörleri.
Kesit (mm²)Kablonun iletken alanı. Uzun mesafede gerilim düşümünü belirler.

Daha derin okuma: USB PD nedir, DC5525 çıkış, kablo ve konnektörler.

Koruma, Sertifika ve Güvenlik#

TerimAnlamı
IP koduToz ve suya karşı koruma sınıfı. İlk rakam katı cisim, ikincisi su.
IP20 / IP54 / IP67Sırasıyla iç mekân, dış mekâna dayanıklı ve suya batırılabilir sınıflar.
UN38.3Lityum bataryaların taşınabilmesi için zorunlu 8 aşamalı test dizisi.
CEÜrünün ilgili Avrupa mevzuatına uygunluk beyanı.
MSDS / SDSKimyasal içerik ve acil durum bilgilerini içeren güvenlik formu.
RoHSZararlı madde kullanımını sınırlayan düzenleme.
IEC 62133Taşınabilir lityum hücre ve bataryalar için güvenlik test standardı.
Termal kaçak (thermal runaway)Bataryanın kontrolsüz ısınma döngüsüne girmesi. LiFePO4'te riski düşüktür.

Daha derin okuma: IP koruma sınıfları, batarya sertifikaları, lityum güvenlik.

Pratik Formüller#

Ne Bulmak İstiyorsunuzFormül
EnerjiWh = W × saat
Ah'den Wh'yeWh = Ah × V
mAh'den Wh'yeWh = mAh ÷ 1000 × V
GüçW = V × A
Gerçekçi çalışma süresiSaat ≈ Wh × 0,85 ÷ Toplam W
Panel günlük üretimiWh ≈ Panel W × Güneş saati × 0,75
Şarj süresi (solar)Saat ≈ Kapasite Wh ÷ (Panel W × 0,75)

Bu formülleri elle uygulamak istemiyorsanız güç hesaplayıcı aynı işi cihaz listenizle otomatik yapar.

Sıkça Karıştırılan Üç Çift#

Wh ile W#

W anlık gücü, Wh toplam enerjiyi anlatır. Bir cihazın kaç watt çektiği ile kaç saat çalışacağı farklı sorulardır.

Sürekli güç ile pik güç#

Sürekli güç, cihazın uzun süre verebileceği değerdir. Pik güç ise yalnızca saniyenin kesirlerinde geçerlidir. Motorlu cihaz seçiminde pik belirleyicidir.

Etiket kapasitesi ile kullanılabilir kapasite#

Etiketteki Wh, hücrelerin depoladığı enerjidir. Prizden alacağınız enerji dönüşüm kayıpları nedeniyle bunun tipik olarak %85'i kadardır. Ayrıntısı bu yazıda.

Terimleri Bilmek, Doğru Seçim Yapmanın Yarısı#

Bir ürünü diğerinden ayıran şey çoğu zaman büyük puntoyla yazılan kapasite değil, teknik tabloda geçen küçük ayrıntılardır: hücre kimyası, pik güç, solar giriş aralığı ve koruma sınıfı.

Bu sözlüğü referans olarak saklayabilirsiniz. Ürünleri karşılaştırmak için güç kaynakları ve güneş panelleri kategorilerimize göz atabilir, tüm ürünleri mağaza sayfamızda görebilirsiniz. Anlamını bulamadığınız bir terim varsa bize yazın, hem yanıtlayalım hem de listeye ekleyelim.

Bu yazıyı paylaş